Kỳ nghỉ đông trong bóng đá đã trở thành thông lệ trong hai thập kỷ qua. Tại Đức, Tây Ban Nha và nhiều quốc gia bóng đá hàng đầu châu Âu khác, các đội thường có một quãng nghỉ sau giai đoạn lễ hội cuối năm.

Trước sự phổ biến và những lợi ích tiềm năng của kỳ nghỉ này, Liên đoàn Bóng đá Anh (FA) đã thông báo rằng họ sẽ làm theo các đối tác châu Âu.

Theo thỏa thuận đã đạt được, kỳ nghỉ đông sẽ bắt đầu được áp dụng từ mùa giải 2019/2020 và diễn ra trong khoảng tháng 1 đến tháng 2.

Để các trận đấu bóng đá không hoàn toàn gián đoạn vào thời điểm chuyển giao giữa hai tháng, sẽ có hai đợt nghỉ được bố trí trong khoảng thời gian hai tuần. Ở đợt đầu tiên, mười đội sẽ tạm nghỉ thi đấu chính thức.

Trong đợt thứ hai, mười đội còn lại sẽ được nghỉ. Khi bình luận về chính sách mới, FA gọi đây là một “thời khắc quan trọng, sẽ mang lại lợi ích to lớn cho cả câu lạc bộ lẫn đội tuyển quốc gia”.

Tuy nhiên, những quãng nghỉ trong bóng đá có thực sự là điều tốt? Dù đây là thông lệ phổ biến tại châu Âu, vẫn có những quan điểm ủng hộ và phản đối việc nhấn nút tạm dừng giữa mùa giải.

Các cầu thủ có đang thi đấu QUÁ nhiều trận?

Theo một cuộc khảo sát của Fifpro, 90% cầu thủ tại châu Âu ủng hộ việc có kỳ nghỉ giữa mùa.

Sau khi ghi nhận ý kiến của 543 cầu thủ đến từ các câu lạc bộ hàng đầu tại Tây Ban Nha, Đức, Ý, Anh và nhiều nơi khác ở châu Âu, Fifpro nhận thấy gần 50% cho rằng có “quá nhiều” trận đấu.

Premier League là một ví dụ điển hình. Chỉ cần xem danh sách trận đấu trong chuyên mục cá cược bóng đá của chúng tôi, bạn sẽ thấy lịch thi đấu dày đặc.

Đương nhiên, điều này tạo ra hàng nghìn cơ hội cá cược mỗi tuần. Tuy nhiên, với những người trực tiếp thi đấu, khối lượng đó chắc chắn sẽ bào mòn cả thể chất lẫn tinh thần.

Dĩ nhiên, một số người sẽ lập luận rằng cầu thủ bóng đá là những vận động viên được trả công quá hậu hĩnh cho thời gian của mình, nhưng không thể phủ nhận rằng việc các trận đấu liên tục chồng chất có thể ảnh hưởng đến phong độ.

Thật vậy, khi nhìn vào tác động của các kỳ nghỉ đông trong bóng đá châu Âu, có bằng chứng cho thấy cầu thủ được hưởng lợi ngay cả khi chỉ có một tuần không phải thi đấu chính thức.

Chẳng hạn, nếu xem lại kết quả của Bayern Munich trong mùa giải 2017/2018, bạn sẽ thấy đội bóng này có chuỗi thắng ấn tượng nhất vào những tuần sau kỳ nghỉ đông tại Đức.

Kỳ nghỉ của Bundesliga mang lại thành quả

Theo quy định của Bundesliga, các đội được nghỉ từ ngày 20 tháng 12 đến ngày 12 tháng 1. Theo dõi kết quả của Bayern cho thấy câu lạc bộ đã thắng sáu trận liên tiếp kể từ ngày 12 tháng 1 năm 2018, ghi 18 bàn trước khi bị Hertha Berlin cầm hòa 0-0 vào ngày 24 tháng 2.

Phân tích sâu hơn, Bayern bước vào trận lượt đi vòng 16 đội gặp Besiktas và dễ dàng giành chiến thắng 5-0. Dù sự chênh lệch về trình độ chắc chắn là một yếu tố dẫn đến kết quả này, quãng nghỉ 25 ngày gần như chắc chắn đã mang lại thêm lợi thế cho đại diện nước Đức.

Thật vậy, khi đối chiếu với màn trình diễn của các đội bóng Anh ở cùng vòng đấu, kết quả lại trái chiều hơn nhiều.

Dù Manchester City và Liverpool thi đấu ấn tượng, Manchester United và Tottenham chỉ có thể lần lượt giành được những trận hòa trước Sevilla và Juventus.

Liệu sự mệt mỏi ở một mức độ nào đó có phải là nguyên nhân khiến hai trong số các đội bóng hàng đầu nước Anh không thể đánh bại những đối thủ vốn có thể bị đánh giá thấp hơn?

Rõ ràng, còn rất nhiều yếu tố khác tác động đến kết quả. Tuy nhiên, có cơ sở để lập luận rằng các cầu thủ Premier League đơn giản là mệt mỏi hơn những đồng nghiệp tại châu Âu. Trên thực tế, các số liệu thống kê ở Champions League dường như củng cố nhận định này.

Các câu lạc bộ Anh hụt hơi trước những đối thủ châu Âu sung sức

Jose Mourinho từng nói rằng việc không có kỳ nghỉ đang gây bất lợi cho các câu lạc bộ Anh tại giải đấu danh giá này, và các số liệu dường như ủng hộ quan điểm của ông.

Nếu nhìn vào tỷ lệ cược vô địch Champions League 2018/2019, bốn trong năm đội dẫn đầu là các câu lạc bộ đến từ lục địa châu Âu.

Đúng là Manchester City nằm trong nhóm ứng viên được giới cá cược đánh giá cao nhất vào cuối tháng 10. Tuy nhiên, khi Barcelona, Juventus và Bayern đều được nghỉ trong giai đoạn lễ hội cuối năm, không có gì bảo đảm Man City sẽ tiếp tục đứng đầu bảng xếp hạng ứng viên.

Không chỉ xét đến tỷ lệ cược, các câu lạc bộ Anh mới chỉ 12 lần giành chức vô địch Champions League kể từ năm 1955. Hơn nữa, trong mười năm gần nhất, chỉ có hai nhà vô địch đến từ nước Anh.

Để so sánh, riêng Real Madrid đã 13 lần giành chiếc cúp này tính đến mùa giải 2017/2018. Trên thực tế, khi xem lại những nhận định trước đây về giải đấu, Real Madrid thường là đội nhận được sự tin tưởng từ các chuyên gia dự đoán.

Với sức nặng của những bằng chứng trên, có vẻ như một kỳ nghỉ không chỉ cần thiết đối với sức khỏe của cầu thủ mà còn có lợi cho màn trình diễn của các đội bóng hàng đầu. Tuy nhiên, một số người tin rằng thi đấu nhiều trận hơn chưa hẳn là điều xấu.

Trong bài viết cho The Mirror vào năm 2016, cựu cầu thủ chuyên nghiệp Robbie Savage cho rằng sự thiếu kỷ luật là nguyên nhân khiến nhiều cầu thủ không thể thi đấu tốt dưới áp lực.

Khi trả lời các dòng tweet của người hâm mộ, cựu tuyển thủ xứ Wales nói rằng ông “xấu hổ” thay cho những cầu thủ không có “ý chí duy trì thể trạng đúng chuẩn”.

Khi một độc giả phản biện rằng các nhà khoa học đã chứng minh căng thẳng quá mức có thể ảnh hưởng tiêu cực đến phong độ, Savage đáp rằng “khoa học chưa bao giờ sút bóng vào góc cao khung thành hay vô địch Champions League”.

Những kỳ nghỉ có thể khiến cầu thủ mất nhịp thăng hoa

Dù luận điểm thứ hai của Savage có phần châm biếm, ông vẫn có lý. Một cầu thủ thực sự khao khát thành công sẽ thích cảm giác phấn khích khi ghi bàn quyết định hơn là phải ngồi ngoài một tuần.

Trong một bài diễn thuyết TED, nhà tâm lý học Mihaly Csikszentmihalyi đã mô tả một khái niệm từ lâu vốn rất nổi bật trong thể thao: trạng thái thăng hoa. Gọi đó là trạng thái “dòng chảy”, Csikszentmihalyi cho rằng những người bước vào trạng thái này sẽ đạt mức độ tập trung cao hơn và hoàn toàn đắm mình trong cảm giác hạnh phúc.

Nói cách khác, các vận động viên trong trạng thái thăng hoa đang bắt đúng nhịp. Nhờ sự kết hợp giữa việc lặp đi lặp lại không ngừng và khả năng tập trung, họ có thể thực hiện các động tác gần như theo bản năng. Cầu thủ bóng đá cũng không khác, và đó là lý do một quãng nghỉ có thể gây trở ngại cho một số người.

Dù chỉ là một khoảng thời gian ngắn, bất cứ lúc nào bị tách khỏi trạng thái thăng hoa cũng có thể gây ảnh hưởng tiêu cực.

Hãy nghĩ đến màn trình diễn của một cầu thủ khi trở lại sau kỳ nghỉ hậu mùa giải. Không chỉ gặp vấn đề về thể lực, cảm giác thời điểm và khả năng nhận thức tình huống của họ cũng có thể bị lệch nhịp.

Dù kỳ nghỉ hậu mùa giải dài hơn rất nhiều, bất kỳ khoảng thời gian nào phải rời xa sân cỏ cũng đều gây ra một mức độ ảnh hưởng nhất định. Vì vậy, với những cầu thủ có tinh thần cạnh tranh cực cao, nghỉ một tuần không phải điều họ mong muốn. Thực tế, chính trong những thời khắc áp lực cao, các cầu thủ xuất sắc nhất mới tỏa sáng.

Khi tất cả những người khác bắt đầu mệt mỏi và sa sút, các cầu thủ hàng đầu lại tìm thấy một cấp độ cao hơn. Vì vậy, giới tinh hoa của bóng đá có thể lập luận rằng một kỳ nghỉ sẽ làm giảm cơ hội thành công của họ, bởi nó cho các câu lạc bộ yếu hơn thời gian để tái tổ chức và hồi phục.

Dĩ nhiên, hiệu quả thực sự sẽ chỉ được kiểm chứng khi các câu lạc bộ Anh bước vào kỳ nghỉ đông đầu tiên trong mùa giải 2019/2020.

*Tỷ lệ cược có thể thay đổi – chính xác tại thời điểm bài viết được thực hiện*