Thay HLV cũng vô ích! Điểm yếu của tuyển Trung Quốc đã ăn sâu, trẻ hóa và đứt gãy lực lượng mới là bài toán cốt lõi

Sau khi tuyển Trung Quốc thua New Zealand trong trận giao hữu, làn sóng đòi Thiệu Giai Nhất từ chức trên mạng bỗng dâng cao. Nhưng khách quan mà nói, dư luận đòi thay HLV nảy sinh từ trận thua này là hoàn toàn không cần thiết. Nhìn tổng thể đội hình tuyển Trung Quốc hiện nay, lực lượng mỏng, thực lực tổng thể đã bị đóng khung là sự thật hiển nhiên. Với giới hạn về nền tảng cầu thủ hiện có, dù thay bất kỳ huấn luyện viên nào cũng rất khó thay đổi triệt để màn thể hiện của đội bóng trên sân. Làn sóng dư luận này cũng phơi bày thẳng thắn vấn đề phần lớn người hâm mộ không nhận thức rõ trình độ thực sự của tuyển Trung Quốc. Phần lớn các trận giao hữu của đội tuyển quốc gia vốn chủ yếu để tập luyện, thử nghiệm và chấp nhận sai sót, thắng thua vốn không cần phải thổi phồng hay chỉ trích quá mức.

Tất nhiên, con đường cầm quân của Thiệu Giai Nhất không phải không có áp lực đánh giá. Asian Cup sắp khởi tranh chính là chiến dịch then chốt quyết định số phận chiếc ghế HLV của ông. Nếu tuyển Trung Quốc ngay cả mục tiêu cơ bản là vượt qua vòng bảng Asian Cup cũng không đạt được, nhiều khả năng Thiệu Giai Nhất sẽ chủ động từ chức. Với thực lực đội hình hiện có, độ khó của việc vượt qua vòng bảng tương đối trong tầm kiểm soát, nhưng khi vào vòng loại trực tiếp, đội bóng có đứng vững và thi đấu cạnh tranh được hay không thì hiện vẫn đầy bất định.

Vấn đề nan giải nhất của tuyển Trung Quốc hiện nay là sự đứt gãy lực lượng đã ăn sâu. Ở giai đoạn này, những cầu thủ chất lượng có thể sử dụng ở các vị trí trong đội tập trung cao độ ở lứa tuổi 23. Truy đến tận gốc, chất lượng nhân tài của các lứa đào tạo trẻ mấy khóa trước nhìn chung thấp, thực lực tổng thể yếu, trực tiếp gây ra tình trạng đứt gãy lực lượng kéo dài của tuyển Trung Quốc. Việc tuyển chọn của đội tuyển quốc gia xưa nay luôn thận trọng, bảo thủ, không gian chấp nhận sai sót cực nhỏ. Dù các cựu binh dần rời khỏi đội hình chính của đội tuyển, đội bóng cũng không dám sử dụng hàng loạt cầu thủ trẻ để lấp chỗ trống, cuối cùng rơi vào thế khó "giáp hạt": cựu binh già đi, người mới khó gánh vác.

Đối với Thiệu Giai Nhất, thắng thua ở những trận giao hữu không quan trọng không đáng để bận tâm quá mức. Điều thực sự quyết định giá trị cầm quân của ông và ảnh hưởng đến kế hoạch tương lai của tuyển Trung Quốc là thành tích thực chiến tại Asian Cup, cũng như việc sau giải đội bóng có kiên quyết thúc đẩy trẻ hóa toàn diện đội hình hay không. Phải nhận thức rõ rằng thay HLV chưa bao giờ là lời giải cho tuyển Trung Quốc. Tuyến giữa của đội bóng từ lâu thiếu những cầu thủ tầm cỡ hạt nhân, ngay cả những cầu thủ trụ cột đạt trình độ của Trịnh Trí năm xưa cũng hiếm hoi. Khi tuyến giữa không có những cầu thủ thực lực, thiên tài chống đỡ, hệ thống chiến thuật của bất kỳ huấn luyện viên nào cũng không thể thực thi, thành tích của tuyển Trung Quốc đương nhiên khó vượt qua nút thắt cổ chai.

Tính đến nay, trong đội vẫn chưa xuất hiện một hạt nhân tuyến giữa ổn định đủ sức gánh vác trọng trách ở Asian Cup và vòng loại World Cup. Tìm kiếm, mài giũa những tiền vệ phù hợp là nhiệm vụ cầm quân cốt lõi nhất của Thiệu Giai Nhất ở giai đoạn hiện tại. Đồng thời, công chúng cũng cần nhìn nhận đúng ý nghĩa thực sự của các trận giao hữu: giá trị cốt lõi của giao hữu chính là bộc lộ vấn đề, bổ khuyết thiếu sót. Nếu giao hữu mà trận nào cũng thắng, không có sơ hở gì, thì ngược lại cho thấy đối thủ không đủ mạnh, không đạt được hiệu quả tập luyện và gắn kết. Đối diện thẳng với khoảng cách thực lực so với những đội bóng tầm World Cup như New Zealand, nhìn rõ điểm yếu của bản thân, mới là nền tảng để tuyển Trung Quốc tiến bộ vững chắc.

Xét về lâu dài, sự hồi phục của tuyển Trung Quốc tuyệt đối không phải chuyện ngày một ngày hai, cần ít nhất hai chu kỳ vòng loại World Cup trọn vẹn để tích lũy. Khi lứa cầu thủ 23 tuổi hiện nay dần trưởng thành, phạm vi tuyển chọn của đội tuyển quốc gia, đặc biệt ở vị trí tiền vệ yếu nhất, sẽ không ngừng được mở rộng. Đến lúc đó, nhiều khả năng sẽ xuất hiện những cầu thủ chủ lực đạt chuẩn, bù đắp điểm yếu của đội hình và từng bước nâng cao sức mạnh tổng thể của đội bóng.

Asiad U23 sắp khởi tranh là trận chiến then chốt để kiểm nghiệm chất lượng thế hệ mới của bóng đá Trung Quốc, giá trị của giải đấu vượt xa các trận giao hữu thông thường. Giải đấu lần này có hàm lượng chất lượng rất cao, các đội mạnh châu Á như Hàn Quốc đều tung ra toàn bộ lực lượng chủ lực cùng lứa tuổi, và những cầu thủ trẻ này trong tương lai sẽ trở thành đối thủ cạnh tranh chính của tuyển Trung Quốc tại Asian Cup và vòng loại World Cup. Giá trị tập luyện và giá trị tham khảo của giải đấu này là cực kỳ cao.

Đồng thời, kỳ Asiad này cũng là một cuộc sát hạch toàn diện đối với năng lực cầm quân của HLV trưởng đội Olympic Trung Quốc Antonio, trọng tâm là kiểm tra sự ổn định của hệ thống phòng ngự, khả năng điều chỉnh tại trận và sức bền chịu áp lực của đội bóng trong những trận chiến căng thẳng buộc phải giành chiến thắng. Xét về so sánh thực lực, đội Olympic này có tư cách cạnh tranh nhất định, nhưng thực lực tổng thể của đối thủ chiếm ưu thế hơn. Muốn các cầu thủ trẻ được rèn luyện thực sự và dự trữ những gương mặt mới chất lượng cho đội tuyển quốc gia, đội bóng chỉ có cách dốc toàn lực chinh phục chức vô địch.

Cuối cùng, cần nhìn nhận kết quả giải đấu một cách lý trí. Dù đạt thành tích thế nào ở kỳ Asiad này thì cũng đều nằm trong phạm vi hợp lý. Bên ngoài không cần tạo áp lực chiến thắng quá nặng lên các cầu thủ trẻ. So với thắng thua, điều quan trọng hơn là quan sát sự trưởng thành của cầu thủ trên sân và hiệu quả gắn kết chiến thuật, tích lũy kinh nghiệm thực chiến quý báu cho công cuộc cải cách trẻ hóa và chuyển giao thế hệ của tuyển Trung Quốc sau này.